Polikistik over sanılanın aksine yumurtalıkta kistik oluşumların olduğu bir hastalık değildir. Aksine yumurtalıkta olması gerekenden daha fazla sayıda yumurta hücrelerinin olmasına polikistik over denir. Maalesef çok yumurta olması yumurtlamanın çok olması ya da doğurganlığın artmış olması anlamına gelmez. Her sağlıklı kadında ayda 1 tane yumurta hücresi seçilip olgunlaşır ve döllenmeye hazır hale gelir. Polikistik over hastalığı olan kadınlarda ise birçok etken nedeniyle bu yumurta seçiliminin gerçekleşmesinde problemler olmaktadır. Bu hastaların yumurtlama probleminin bir nedeni hormonal düzendeki bozukluklarıdır. Buna bağlı olarak adet döngülerinde düzensizlikler, kıllanma artışı, obezite, şeker hastalığına yatkınlık görülebilmektedir. Bunların hepsinin birlikte olmasına da polikistik over sendromu denir.
Polikistik over sendromunun en sık belirtisi adet düzensizliği ve kıllanma artışıdır. Kıllanma özellikle yüzde dudak üstü ve çene bölgesinde meme etrafında ve memeler arasında, göbekte, bacak iç kısımlarında, belde ve sırtta görülür. Kıllanmanın nedeni yumurta hücrelerinden androjen (erkeklik hormunu) salınımının artmış olmasıdır. Bu hormonal bozukluktan dolayı sivilcelenme ve saç dökülmesi de eşlik edebilir.
Ultrasonda tipik polikistik görünüm olmasının yanında adet düzensizliği ve erkeklik hormonu yüksekliğinin klinik belirtilerinin olması ile polikistik over tanısı konulur.
Hastalardaki bu döngü problemini düzeltmek ve hormonal problemlerin uzun vadede vücuttaki olumsuz etkilerini önlemek için hormon hapları kullanılması gereklidir. Hastanın kilo vermesi, egzersiz yapması ve düzenli beslenmesi de hormon düzeninin sağlanması için oldukça önemlidir. Birçok kadının kilo verdikten sonra adet düzeni normale döner. Eğer insülin direnci de mevcut ise ona yönelik de tedavi başlanması gerekir.
Gebelik planladığında hormon ilacı bırakılır. Hastanın yaşı da göz önüne alınarak bir süre kendiliğinden gebe kalması beklenebilir. Bazı hasta gruplarında ise yumurtlama tedavisi veya sonuçlara göre tüp bebek tedavisine de başlanabilir. Fakat bu demek değildir ki polikistik over hastası olan kadınlar kendiliğinden gebe kalamaz. Birçok hasta tedavisiz de gebe kalabilmektedir. Fakat tedavisiz 6 ay deneme sonrası gebelik elde edilememiş ise gebelik oluşması için tedavi basamaklarına geçmek gereklidir. Doktorunuz sizin için en doğru takip algoritmasını ve gerekli ise tedaviyi düzenleyecektir.
Adet düzeninizin bozukluğu sizi rahatsız ediyor ise, kıllanma probleminiz (androjen fazlalığı ile ilgili şikayetleriniz) var ise, gebe kalmakta zorlanıyor iseniz doktorunuza başvurmanız gerekir.
Polikistik over hastalığı olan kadınlarda görülebilecek problemler nelerdir?
İnfertilite (kısırlık)
Diyabet & Hipertansiyon (özellikle gebelikle ilişkili olanlar)
Düşük veya erken doğum
Metabolik sendrom
Uyku apnesi
Depresyon, anksiyete
Endometrium kanseri (rahim zarı kanseri)
Obezite (hem neden hem de sonuç olabilir)