Smear Testi Nedir?
Rahim ağzı kanseri, kadınlarda görülen kanserler arasında 6. sırada yer almakta ve ölüm nedenleri arasında 10. sırada bulunmaktadır.
Erken yaşta cinsel ilişkiye başlamak, birden fazla seksüel partner, düşük sosyoekonomik düzey, HPV enfeksiyonu, düşük A vitamini düzeyi ve sigara kullanımı rahim ağzı kanseri riskini artıran faktörlerdir.
Smear Testi (Pap smear), rahim ağzı kanserini taramaya yönelik yapılan, pek çok ülkede kullanılan basit bir testtir. Başta rahim ağzı (serviks) kanseri olmak üzere rahim ağzındaki hücresel düzensizlik ve kanser öncüsü hücrelerin ve enfeksiyonların saptanmasında kullanılabilir. Smear testi, ayrıca rahim iç zarı (endometrium) kanserinin de erken teşhisine yardımcı olabilir. Böylelikle hücresel bozukluklar rahim ve rahim ağzı kanserine dönüşmeden erken evrede tespit edilir.
Smear Testi Nasıl Yapılır?
Smear testi basit ve ağrısız bir işlemdir. Testin adet zamanı yapılmaması, en iyi zamanın adetten 10-20 gün sonrası olması önerilir. Öncelikle rahim ağzının (serviksin) görülebilmesi için vajinaya bir spekulum (muayene aleti) yerleştirilir. Ardından küçük bir fırça rahim ağzına sürülerek hücre örnekleri toplanır ve cam üzerine yayılır. İşlem ağrısızdır ve 15-30 saniye sürer.
Hücre İncelemesi: Patolog tarafından bu hücreler mikroskop altında incelenerek anormal gelişim olup olmadığına bakılır. Asıl hedef olası bir kanseri saptamanın yanı sıra, kanser olmayan ancak kansere dönüşüm olasılığı olan ve tedavi edilebilen “prekanseröz” lezyonları yakalamaktır.
Testin Pozitif Olması: Testin pozitif çıkması, yani anormal hücreler içermesi durumunda hekim HPV testi ve kolposkopi isteyebilir.
Smear Öncesi Hazırlık
- Smear alınmadan son 48 saat içinde:
- Cinsel ilişkiye girilmemesi
- Vajinal duş yapılmaması
- Vajina içine ilaç, krem, fitil gibi uygulamaların yapılmaması gereklidir
- Genital enfeksiyon (akıntı) varsa tedavi edilmeli, daha sonra smear alınmalıdır.
Smear Testi Ne Zaman Yapılmalı?
Mevcut kılavuzlara göre 21 ila 65 yaş arasındaki kadınlar için smear testinin genellikle her üç yılda bir tekrarlanması tavsiye edilmektedir. Pap smear testinin HPV-DNA testi ile birleştirildiği durumda 30 yaş ve üzerindeki kadınlara her 5 yılda bir yapılması tavsiye edilir. Bunun yanı sıra pap smear testi yerine yine 5 yılda bir HPV-DNA testi de yapılabilir.
Pap Smear Testi Kimlere Yapılmamalı?
- Total histerektomiden sonra: Rahim ağzı da dahil olmak üzere rahmin cerrahi olarak çıkarılması sonrasında smear testi yapmak gerekmeyebilir. Rahim alınması ameliyatı myom gibi kanserli olmayan bir durum için yapıldıysa, rutin smear tarama testlerine son verilebilir. Ancak rahim alınması ameliyatı rahim ağzının kanser öncesi veya kanserli bir durumu için ise doktorunuz rutin smear tarama testine devam etmenizi önerebilir.
- İleri yaş: Doktorlar genel olarak, eğer rahim ağzı kanseri için önceki 3 tarama testi negatif çıktıysa, kadınların 65 yaşından itibaren rutin smear tarama testini yaptırmaması konusunda hemfikirdir.
Smear Testi Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
Pap smear testi sonuçlarını raporlarken Bethesda sistemi kullanılır.
- Negatif: Pap testinde hiç anormal, prekanseröz ya da kanseröz hücre görülmemesi (intraepitelyal lezyon ya da malignensi negatif)
- Anormal Sonuçlar: Smear testinde servikal hücrelerin anormal olmasının birçok nedeni olabilir. Servikal enfeksiyonlar ya da prekanseröz hücreler anormal hücreler görünmesine neden olabilir. Anormal bir sonuç alındığında enfeksiyon tedavisi ve/veya yakın takip ve/veya kolposkopi + biyopsi önerilebilir.
Pap Smear Testi Anormal Olduğunda Yapılacak İleri Testler
Smear testi bir tarama testi olduğundan şüpheli sonuç geldiğinde kolposkopi, biyopsi ve servikal küretaj gerekebilir.
- Kolposkopi: Spekulum kullanılarak vajinanın üst kısmı ile serviksin (rahim ağzının) bir mikroskop yardımı ile detaylı incelenmesidir. Bundan önce hastaya HPV testi istenebilir. Kolposkopi esnasında servikste anormal alanlar tespit edilirse biyopsi alınabilir. Alınan biyopsi incelenmek üzere patoloğa gönderilir.
Anormal Smear Testi Olan Hastalar Nasıl Tedavi Edilir?
- Tedavi Yöntemleri: Kolposkopi sırasında şüpheli alanlar dondurularak veya lazer kullanılarak çıkarılır. Bu tedaviler kanser öncesi belirtilerin yok edilmesinde ve kanserin önlenmesinde etkilidir. Ardından hasta düzenli takibe alınır.
1920’lerde Dr. Georgios Papanikolau tarafından geliştirilen Pap smear testi, serviks kanserinin kolay bir şekilde taranmasını sağlar. Günümüzde HPV testi ile birlikte yapılması, testin doğruluğunu artırır.
HPV Testi nedir?